J. Bernlef

1937 - 2012

Bernlef was het auteurspseudoniem van Hendrik Jan Marsman (1937-2012). Bij het grote publiek heeft hij zich onsterfelijk gemaakt met de roman 'Hersenschimmen', waarvan meer dan 50 drukken zijn verschenen. Ook dankzij de AKO Literatuurprijs die hij voor 'Publiek geheim' (1987) ontving, kent men Bernlef vooral als prozaïst, maar hij onderscheidde zich ook in andere literaire velden. Hij publiceerde tijdens zijn leven meer dan dertig bundels poëzie. In 1994 kreeg hij de P.C. Hooftprijs toegekend. Bernlef stierf op 29 oktober 2012 na een kort ziekbed. Hij werd 75 jaar.

Naast essayist en vertaler is Bernlef ook begenadigd dichter. Zijn eersteling 'Kokkels' (1960) werd door de gezaghebbende criticus en dichter Ed Hoornik gezien als een overweldigend debuut en nog geen nog vijf jaar later werd hij door G. Hoek van De Stem bestempeld als een van de beste dichters van zijn generatie. In 2010 verscheen zijn 23ste dichtbundel 'Dwaalwegen', die in de kritiek erg goed ontvangen werd.

In 'Dwaalwegen' probeert Bernlef de werkelijkheid in zijn gedichten te vangen. Niet als een buitenstaander die hem van een afstandje beschrijft, maar als een auteur die eerst moest leren "zijn lichaam te herlezen / zijn bloedbaan te bereizen, zijn mond te vergeven / aan alles wat geen weet van woorden had." Net als in zijn vorige bundels is nog steeds poëzie te vinden, waarvan het lichte, relativerende en onpretentieuze karakter het bijzondere is, om met Rob Schouten (Vrij Nederland) te spreken

Net als in zijn vorige werk komt het thema van de vluchtigheid veelvuldig voor. De lichtheid ervan en zijn zoektocht het onzegbare zegbaar te maken, maken het een bijzondere bundel. Of, om met Arie van de Berg (NRC Handelsblad) nog een laatste naam te 'droppen': "Dwaalwegen is een prettig diverse bundel, waarin weemoedige berusting en nieuwsgierige fascinatie de toon bepalen. Met veel verzen die om herlezing vragen, en die herlezing verdragen."

Een filmopname van Bernlef tijdens iPoetryLive (2010) vind je hier.

 

Laatst gewijzigd op 10 oktober 2013 door Gina van den Berg

Foto: Nadine Ancher

Bibliografie

Kokkels (Querido, 1960)
Morene (Querido, 1961)
Dit verheugd verval (Querido, 1963)
Ben even weg (Querido, 1965)
De schoenen van de dirigent en twee andere teksten (Querido, 1966)
Bermtoerisme (Querido, 1968)
Het testament van De Vliegende Hollander, gevonden op een vliegveld en bevattende 16 liederen (Querido, 1969)
Het wit kijkt een eskimo (Querido, 1970)
Grensgeval (Querido, 1972)
Brits (Querido, 1974)
Zwijgende man (Querido, 1976)
Gedichten 1960-1970 (Querido, 1977)
Stilleven (Querido, 1979)
De kunst van het verliezen (Querido, 1980)
Alles teruggevonden, niets bewaard (Querido, 1982)
Winterwegen (Querido, 1983)
Verschrijvingen (Querido, 1985)
Wolftoon (Querido, 1986)
Geestgronden (Querido, 1988)
Verzwegen visioen: tombe voor Pieter Janszoon Saenredam (Exponent, 1988)
Gedichten 1970-1980 (Querido, 1988)
De noodzakelijke engel (Querido, 1990)
Niemand wint (Querido, 1992)
Voor eigen rekening: zestien kwatrijnen (Herik, 1992)
Vreemde wil (Querido, 1994)
Achter de rug: gedichten 1960-1990 (Querido, 1997)
Aambeeld (Querido, 1998)
Bagatellen voor een landschap (Querido, 2001)
Hetzelfde anders (De Kolenpers, 2003)
Kiezel en traan (Querido, 2004)
Twee albumbladen (Uitgeverij 69, 2007)
Dwaalwegen (Querido, 2008)
Geleende levens (2010)
Zeegang (Atalanta, 2011)
De een zijn dood (2011)
Onbewaakt ogenblik (2012)
Help me herinneren (2012)

Links