Tom van Deel

1945

Tom van Deel (1945) is dichter, criticus en docent moderne Nederlandse literatuur aan de universiteit van Amsterdam. Van Deel debuteerde in 1969 bij uitgeverij Querido met de bundel ‘Strafwerk’. Voor zijn bundel ‘Achter de waterval’ (1986) ontving hij in 1987 de Jan Campertprijs. Van Deel was tot 2008 recensent voor dagblad Trouw, zat in 16 verschillende literaire jury’s en werkte mee aan de Nieuwe Bijbelvertaling.

Tom van Deel is dichter, criticus en docent moderne Nederlandse literatuur aan de universiteit van Amsterdam. Van Deel debuteerde in 1969 bij uitgeverij Querido met de bundel ‘Strafwerk’ waarin onder andere beschrijvingen van huiselijke situaties voorkomen, herinneringen aan de kindertijd en beschrijvingen van de natuur. Daarna publiceerde hij nog verschillende bundels, waaronder in 1971 de bundel ‘Recht onder de merels’ en in 1988 een bundeling van zijn gedichten tot dan toe (‘Gedichten, 1969-1986’). Van Deel is absoluut geen veelschrijver. Zijn bundel ‘Achter de waterval’ verscheen in 1986, twaalf jaar na zijn derde bundel. Wel bracht hij veel bibliofiele uitgaven uit van zijn gedichten, soms in samenwerking met een beeldend kunstenaar. Opvallend is dat in de gedichten van van Deel geen witregels of inspringen voorkomen. Zijn gedichten zijn erg compact. Op de website van de Koninklijke Bibliotheek wordt zijn poëzie beschreven als ‘persoonlijke en anekdotisch getinte lyriek, met een sterk ironische ondertoon, die gaandeweg de jaren steeds meer bepaald wordt door het thema van een problematische werkelijkheidsbeleving'.
Voor zijn bundel ‘Achter de waterval’ (1986) ontving van Deel in 1987 de Jan Campertprijs.

Naast zijn dichtbundels, verschenen er ook verschillende meer wetenschappelijke uitgaven van zijn hand, ondermeer over beeldgedichten, over recenseren en over een aantal specifieke dichters zoals H.C. ten Berge. Ook stelde Van Deel een aantal bloemlezingen samen en verzorgde hij veel tekstuitgaven van nagelaten werk van Simon Vestdijk. Over de poëzie van Vestdijk publiceerde hij ‘Veel lied’ren zijn gezongen’ (1987).

Tot 2008 was van Deel criticus voor het dagblad Trouw, daarnaast werkte hij mee aan Propria Cures en Hollands Maandblad. Zijn boekbesprekingen werden in 1980 gebundeld in ‘Recensies’. Ook werkte van Deel mee aan de vertaling van de Psalmen in het kader van de Nieuwe Bijbelvertaling. Daarnaast maakt hij in de periode 1972 -2002 deel uit van 16 verschillende jury's, die 32 maal een prijs uitreikten.

Van Deel is erg geïnteresseerd in de combinatie van beeldende kunst en poëzie. Hij stelde een bloemlezing samen van beeldgedichten, ‘Gedichten kijken’ (1987) en schreef een bundel met gedichten over beeldende kunst; ‘Ik het het Rood van ’t Joodse bruidje lief’ (1988). In 1992 werd een aantal van zijn essays over dit onderwerp uitgegeven onder de titel ‘Als ik tekenen kon’.

Zijn laatste dichtbundel was de bundel ‘Nu het nog licht is’, die in 1998 verscheen bij uitgeverij Querido. In deze laatste bundel is zijn poëzie nog preciezer geworden en ‘is zijn taaleconomie tot het uiterste opgevoerd’.
In een interview met Piet de Moor in HN Magazine (15 augustus 1987) zei van Deel: "Ik zoek naar elementaire beelden" en: "Ik ben steeds weer de dichter van één versje. Mijn poëzie is inderdaad witloos, als een steen of als een schilderijtje. De gedachte komt wel eens op, dat ik met de titel een spijker in de muur sla, en daar hangt dan mijn versje aan."

Tom van Deel is getrouwd met Marjoleine de Vos.

Laatst gewijzigd op 18 oktober 2013 door Gina van den Berg

Opnames

Bibliografie

Strafwerk (Querido, 1969)
Recht onder de merels (Querido , 1971)
Klein diorama (Querido , 1974)
Gedichten bij tekeningen (van Chr. J. van Geel) (Aarts , 1974)
Eksters (J. Meijer (bibliofiele uitgave) , 1975)
Iep aan de kade (J. Meijer (bibliofiele uitgave) , 1976)
Verborgen (J. Meijer (bibliofiele uitgave) , 1978)
Fabel (De zondagsdrukkers (bibliofiele uitgave) , 1984)
Kouros (Sub Signo Libelli (bibliofiele uitgave) , 1985)
Twee gedichten (Avalon Pers (bibliofiele uitgave) , 1985)
Geen koude geen honger, geen vrees (I. Meijer (bibliofiele uitgave) , 1986)
Achter de waterval (Querido , 1986)
Gedichten 1969 - 1986 (Querido , 1988)
Vooruitzicht (Ser J.L. Prop (bibliofiele uitgave) , 1992)
Beweging (Ser J.L. Prop (bibliofiele uitgave) , 1996)
Nu het nog licht is (Querido , 1998)
Voorgoed [Gedicht bij de vijftigste verjaardag van Jannie Atema-Hummel] (De Lange Afstand (bibliofiele uitgave) , 2001)
Grieks ( Ser J.L. Prop, 2003)
Zonder sloten (De Lange Afstand (bibliofiele uitgave) , 2003)
Ogenblik (Ser J.L. Prop, 2005)
Boven de koude steen (Querido, 2007)
Atelier van Godelief (Ser J.L. Prop, 2007)
Kijk kindje kijk (Ser J.L. Prop, 2007)
Oudjaar / Marjoleine de Vos $ Skala / T. van Deel (Nederlandsche Vereeniging voor Druk- en Boekkunst, 2008)
In de wind (Eikeldoorpers, 2010)
Vervlogen (Ser J.L. Prop, 2010)
Aquarium : (een collage) (Ser J.L. Prop, 2011)

Links